Shloka 3
Portents, Pursuit to the Nalinī, and Yudhiṣṭhira’s Restraint Toward Bhīma
Saugandhika-padma Continuation
स तानि रमणीयानि वनान्युपवनानि च । विलोकयामास तदा सौगन्धिकवनेप्सया,सौगन्धिक वनको प्राप्त करनेकी इच्छासे उन्होंने उस समय वहाँके सभी रमणीय वनों और उपवनोंका अवलोकन किया। विकसित वृक्षोंके कारण विचित्र शोभा धारण करनेवाले कितने ही सरोवर और सरिताओंपर दृष्टिपात किया तथा अनेक प्रकारके कुसुमोंसे अद्भुत प्रतीत होनेवाले खिले फूलोंसे युक्त काननोंका भी निरीक्षण किया
sa tāni ramaṇīyāni vanāny upavanāni ca | vilokayāmāsa tadā saugandhikavanepṣayā ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า— ด้วยความปรารถนาจะไปให้ถึงพงไพรเสาวคันธิกะอันหอมกรุ่น เขาในเวลานั้นได้ทอดสายตาสำรวจป่าและอุทยานป่าทั้งหลายอันรื่นรมย์ ณ ที่นั้น แลเห็นสระน้ำนับมากและสายนทีที่งามพิสดารด้วยหมู่ไม้ซึ่งกำลังเจริญงอกงาม และยังพิจารณาพงพนาอันประดับด้วยดอกไม้บานนานาพรรณ งดงามน่าอัศจรรย์ยิ่งนัก
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how intention (īpsā) directs action: a focused aim—here, reaching the Saugaṇdhika grove—organizes one’s attention and movement. It also frames nature as a setting that can refine perception and steadiness during hardship (the forest-exile context).
The narrator describes the traveler’s progress: motivated by the wish to reach the Saugaṇdhika forest, he carefully surveys the surrounding forests and groves, noticing rivers, lakes, and flower-filled woodlands along the way.