Shloka 27
Hanūmān’s Embrace, Counsel, and Promise to Amplify Bhīma’s Battle-Roar
Gandhamādana Continuation
द्वापरे च युगे धर्मो द्विभागोन: प्रवर्तते । विष्णुवैं पीततां याति चतुर्धा वेद एव च,द्वापरमें हमारे धर्मके दो ही चरण रह जाते हैं, उस समय भगवान् विष्णुका स्वरूप पीले वर्णका हो जाता है और वेद (ऋक्, यजुः, साम और अथर्व--इन) चार भागोंमें बँट जाता है
dvāpare ca yuge dharmo dvibhāgonaḥ pravartate | viṣṇur vai pītatāṃ yāti caturdhā veda eva ca ||
ในทวาปรยุค ธรรมะดำเนินอยู่เพียงสองส่วนเท่านั้น ครั้นนั้นพระวิษณุทรงมีพระวรกายเป็นสีเหลือง และพระเวทอันเดิมเป็นหนึ่งเดียวก็แยกออกเป็นสี่—ฤค ยชุ สาม และอถรรพ
भीम उवाच
Educational Q&A
The verse presents a yuga-based ethical framework: as time moves into Dvāpara, dharma diminishes (only two parts remain), and religious knowledge becomes more specialized and segmented (the Veda divided into four). It implies that moral strength and spiritual clarity decline with the age, requiring adapted forms of guidance.
Bhīma is describing characteristics of the Dvāpara-yuga: the reduction of dharma’s ‘quarters,’ Viṣṇu’s yellow-hued manifestation, and the division of the Veda into four canonical branches—framing a broader discussion of changing cosmic and moral conditions across ages.