Shloka 19
समाश्रयं समाचारं समज्ञानं च केवलम् । तदा हि समकर्माणो वर्णा धर्मानवाप्तुवन्,उस समय परब्रह्म परमात्मा ही सबके एकमात्र आश्रय थे। उन्हींकी प्राप्तिके लिये सदाचारका पालन किया जाता था। सब लोग एक परमात्माका ही ज्ञान प्राप्त करते थे। सभी वर्णोके मनुष्य परब्रह्म परमात्माके उद्देश्यसे ही समस्त सत्कर्मोंका अनुष्ठान करते थे और इस प्रकार उन्हें उत्तम धर्म-फलकी प्राप्ति होती थी
samāśrayaṃ samācāraṃ samajñānaṃ ca kevalam | tadā hi samakarmāṇo varṇā dharmānavāptuvan ||
ภีมะกล่าวว่า “ในกาลก่อนนั้น พระพรหมันสูงสุดเพียงองค์เดียวเป็นที่พึ่งหนึ่งเดียวของสรรพชน เพื่อจะเข้าถึงพระองค์ ผู้คนจึงธำรงไว้ซึ่งความประพฤติชอบ และแสวงหาเพียงญาณอันเป็นหนึ่งเดียวไม่แตกแยกแห่งพระพรหมันสูงสุด ครั้นแล้วชนทุกวรรณะปฏิบัติหน้าที่ของตนด้วยจิตเสมอภาคและกลมกลืน จึงได้บรรลุผลแห่งธรรม”
भीम उवाच
Educational Q&A
That true dharma is grounded in taking the Supreme Brahman as the sole refuge, cultivating right conduct for His attainment, and holding a unified spiritual knowledge; when actions are performed in a balanced, duty-aligned way, dharma’s fruits naturally follow.
Bhima is describing an earlier ideal condition (a remembered ‘former age’) in which all varṇas lived with shared spiritual orientation: ethical conduct and duty were practiced primarily for realizing the Supreme, leading to the attainment of dharma and its benefits.