Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

द्रौपदीश्रमः तथा घटोत्कचस्मरणम्

Draupadī’s Exhaustion and the Summoning of Ghaṭotkaca

द्यौ: स्वित्‌ पतति कि भूमिर्दीर्यते पर्वतो नु किम्‌ । इति ते मेनिरे सर्वे पवनेनापि मोहिता:,हवाके झोंकेसे मोहित होकर वे सब-के-सब मन-ही-मन सोचने लगे कि आकाश तो नहीं फट पड़ा है। पृथ्वी तो नहीं विदीर्ण हो रही है अथवा कोई पर्वत तो नहीं फटा जा रहा है

dyauḥ svit patati ki bhūmir dīryate parvato nu kim | iti te menire sarve pavanenāpi mohitāḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—เมื่อถูกลมกระโชกทำให้สับสน พวกเขาทั้งหมดก็คิดอยู่ในใจว่า “หรือท้องฟ้ากำลังถล่มลง? หรือแผ่นดินกำลังแยกออก? หรือภูเขาลูกใดกำลังถูกฉีกกระชาก?”

द्यौःsky, heaven
द्यौः:
Karta
TypeNoun
Rootद्यौ (दिव्)
FormFeminine, Nominative, Singular
स्वित्perhaps? (interrogative particle)
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित्
पततिfalls
पतति:
TypeVerb
Rootपत्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
किम्what? (interrogative)
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative, Singular
भूमिःearth
भूमिः:
Karta
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Nominative, Singular
दीर्यतेis being torn/split
दीर्यते:
TypeVerb
Rootदॄ (दीर्यते)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada (passive/intransitive sense)
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
नुindeed/then? (interrogative/emphatic particle)
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
किम्what? (interrogative)
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
मेनिरेthought, supposed
मेनिरे:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
FormPerfect, Third, Plural, Atmanepada
सर्वेall
सर्वे:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
पवनेनby the wind
पवनेन:
Karana
TypeNoun
Rootपवन
FormMasculine, Instrumental, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
मोहिताःbewildered, deluded
मोहिताः:
TypeAdjective
Rootमोहित (मुह् + क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
W
wind (pavana)
S
sky (dyauḥ)
E
earth (bhūmi)
M
mountain (parvata)