Shloka 16
नरके वा धर्मराज कर्मणास्य समो हाहम् । पुण्यापुण्यफलं देव सममस्त्वावयोरिदम्,सोमक बोले--धर्मराज! मैं अपने वेदवेत्ता पुरोहितके बिना पुण्यलोकोंमें जानेकी इच्छा नहीं रखता। स्वर्गलोक हो या नरक--मैं कहीं भी इन्हींके साथ रहना चाहता हूँ। देव! मेरे पुण्यकर्मोंपर इनका मेरे समान ही अधिकार है। हम दोनोंको यह पुण्य और पापका फल समानरूपसे मिलना चाहिये
narake vā dharmarāja karmaṇāsya samo hāham | puṇyāpuṇyaphalaṃ deva samam astv āvayor idam ||
โสมกะกล่าวว่า “ข้าแต่ธรรมราชา ไม่ว่าสวรรค์หรือ นรก ด้วยกรรมของข้าเอง ข้าย่อมเสมอเขา—อนิจจา! ข้าแต่ผู้เป็นทิพย์ ขอให้ผลแห่งบุญและบาปเป็นอันเดียวกันแก่เราทั้งสอง ข้าไม่ปรารถนาจะไปสู่โลกแห่งบุญโดยปราศจากปุโรหิตผู้รู้พระเวทของข้า; จะสวรรค์หรือนรก ข้าขออยู่ร่วมกับเขา ขอให้เขามีส่วนเสมอข้าในผลแห่งการกระทำทั้งปวงของข้า”
सोमक उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical solidarity and gratitude: Somaka insists that the moral fruits of his life (puṇya and apuṇya) should be shared equally with his priest, refusing personal salvation that excludes one to whom he feels deep obligation. It underscores the Mahābhārata theme that dharma includes loyalty, reciprocity, and responsibility for those who guided one’s life.
Somaka addresses Dharmarāja (Yama) in the context of post-mortem judgment. He declares that he will not accept entry into heavenly realms without his Veda-learned purohita and asks that whatever results his deeds have produced—good or bad—be apportioned equally between them, so they remain together whether in heaven or hell.