Shloka 22
तमुवाच ततो गाधिर्त्राह्मणं संशितव्रतम् । उचितं नः कुले किंचित् पूर्वर्यत् सम्प्रवर्तितम्,उस समय राजा गाधिने कठोर व्रतका पालन करनेवाले ब्रह्मर्षि ऋचीकसे कहा -- द्विजश्रेष्ठ! हमारे कुलमें पूर्वजोंने जो कुछ शुल्क लेनेका नियम चला रखा है, उसका पालन करना हमलोगोंके लिये भी उचित है। अतः आप यह जान लें कि इस कन्याके लिये एक सहसख्र वेगशाली अश्व शुल्करूपमें देने पड़ेंगे, जिनके शरीरका रंग तो सफेद और पीला मिला हुआ-सा और कान एक ओरसे काले रंगके हों
tam uvāca tato gādhir brāhmaṇaṃ saṃśitavratam | ucitaṃ naḥ kule kiṃcit pūrvair yat sampravartitam ||
ครั้งนั้นพระราชาคาธีตรัสแก่พราหมณ์ผู้มั่นคงในพรตว่า—“ธรรมเนียมใดที่บรรพชนแห่งวงศ์เราวางไว้ ย่อมสมควรที่เราจะธำรงไว้เช่นกัน. เพราะฉะนั้นจงรู้เถิด—เพื่อกุลธิดานี้ ต้องมอบ ‘ศุลกะ’ เป็นค่าสู่ขอ คือม้าพันตัวอันรวดเร็ว สีขาวปนเหลือง และมีหูด้านหนึ่งเป็นสีดำ.”
अकृतव्रण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kula-dharma: the ethical pressure to uphold ancestral customs. It also raises a moral tension—whether tradition alone is sufficient justification for demanding a heavy bride-price, especially from a Brahmin.
King Gādhi responds to the Brahmin-sage (Ṛcīka) by insisting that his family’s established rule must be followed: the maiden’s marriage requires a bride-price of one thousand swift horses with specified markings.