Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Akṛtavraṇa’s Account Begins: Gādhi–Satyavatī–Ṛcīka and the Bhārgava Lineage Prelude

एतस्मिन्नेव काले तु पृथिव्यां पृथिवीपति:,इसी समय इस भूतलपर कान्यकुब्जदेशमें एक महाबली महाराज शासन करते थे जो गाधिके नामसे विख्यात थे। वे राजधानी छोड़कर वनमें गये और वहीं रहने लगे। उनके वनवासकालमें ही एक कन्या उत्पन्न हुई जो अप्सराके समान सुन्दरी थी। भारत! विवाहके योग्य होनेपर भृगुपुत्र ऋचीक मुनिने उसका वरण किया

etasminn eva kāle tu pṛthivyāṃ pṛthivīpatiḥ | kānyakubjadeśe mahābalī mahārājaḥ śāsanaṃ cakāra yaḥ gādhir iti vikhyātaḥ | sa rājadhānīṃ tyaktvā vanaṃ jagāma tatraiva nyavasat | tasya vanavāsakāle kanyā samutpannā apsarasamā sundarī | bhārata! vivāhayogyāyāṃ bhṛguputra ṛcīko munis tasyā varaṇaṃ cakāra ||

อกริตวรณะกล่าวว่า “ในกาลนั้นเอง บนแผ่นดิน ณ แคว้นกานยกุบชะ มีพระราชาผู้ทรงกำลังยิ่ง นามว่า ‘คาธิ’ อันเลื่องลือในโลก พระองค์ทรงละทิ้งนครหลวงแล้วเสด็จไปพำนักในป่า ครั้นเมื่อทรงอยู่ป่านั้น ได้มีพระธิดาประสูติ งามดุจอัปสรา โอ้ภารตะ เมื่อถึงวัยสมรส ฤๅษีฤจีกะ บุตรแห่งภฤคุ ได้ขอพระนางเป็นชายาตามธรรม”

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कालेat (the) time
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Locative, Singular
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
पृथिवीपतिःthe lord of the earth (king)
पृथिवीपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootपृथिवीपति
FormMasculine, Nominative, Singular

अकृतव्रण उवाच

A
Akṛtavraṇa
G
Gādhi
Ṛcīka
B
Bhṛgu
K
Kānyakubja
P
pṛthivī (earth)
V
vana (forest)
A
apsaras

Educational Q&A

The passage highlights dharma through life-stages and roles: a king may adopt forest-dwelling for austerity, and marriage is presented as a socially sanctioned transition when one becomes vivāhayogya. It also frames ethical continuity through lineage and disciplined choices rather than mere power.

The narrator introduces King Gādhi of Kānyakubja, who leaves his capital to live in the forest. During this time a remarkably beautiful daughter is born. When she reaches marriageable age, the Bhārgava sage Ṛcīka chooses her, setting up an important genealogical episode.