Shloka 30
Bhāgīratha’s Tapas and the Petition to Gaṅgā (गङ्गावतरण-प्रसङ्गः)
ते तं दृष्टवा हयं राजन् सम्प्रहृष्टतनूरुहा: । अनादृत्य महात्मानं कपिलं कालचोदिता:,राजन्! उस अश्वको देखकर उनके शरीरमें हर्षजनित रोमाज्च हो आया। वे कालसे प्रेरित हो क्रोधमें भरकर महात्मा कपिलका अनादर करके उस अश्व॒को पकड़नेके, लिये दौड़े। महाराज! तब मुनिश्रेष्ठ कपिल कुपित हो उठे
te taṃ dṛṣṭvā hayaṃ rājan samprahṛṣṭa-tanūruhāḥ | anādṛtya mahātmānaṃ kapilaṃ kāla-coditāḥ ||
ข้าแต่พระราชา ครั้นเห็นม้านั้นแล้ว ขนกายของพวกเขาพลันชูชันด้วยความยินดี แต่ด้วยแรงผลักดันแห่งกาล พวกเขากลับหมิ่นมหาตมะกปิล และด้วยโทสะก็พุ่งเข้าไปเพื่อจะฉวยม้านั้น
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how being driven by kāla (fate/time) and krodha (anger) can eclipse discernment and dharma, leading people to disrespect a mahātmā (great sage)—a moral error that typically brings grave consequences in the epic.
A group sees the horse and, thrilled and agitated, rushes to capture it. In their haste they ignore the presence and dignity of the sage Kapila, acting under the impulse of fate and anger.