Shloka 20
कण्वोपदेशः—नश्वरबलविवेकः तथा मातलिगुणकेश्याः आख्यानारम्भः
Kaṇva’s Counsel on Impermanent Power; Opening of the Mātali–Guṇakeśī Narrative
न्यमन्त्रयेतां राजानं कि कार्य क्रियतामिति । ततस्तामानुपूर्वी स पुनरेवान्वकीर्तयत्
nyamantrayētāṃ rājānaṃ kiṃ kāryaṃ kriyatām iti | tataḥ tām ānupūrvīṃ sa punar evānvakīrtayat ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า นรและนารายณะได้เชิญพระราชาแล้วตรัสว่า “เราควรกระทำกิจใดเพื่อท่าน? จะรับใช้ท่านประการใด?” ครั้นแล้วพระราชาเสด็จเข้าไปใกล้ กราบแทบพระบาทและไต่ถามสารทุกข์สุกดิบ ทั้งสองก็ถวายการต้อนรับตามสมควรแก่พระมหากษัตริย์—จัดอาสนะ น้ำ และผลไม้กับรากไม้ แล้วเชิญเสวยภัตตาหาร ต่อจากนั้นจึงตรัสถามว่า “เราจะปรนนิบัติท่านอย่างไร?” เมื่อได้ฟังดังนั้น พระองค์ก็เล่าเรื่องภารกิจทูตของตนทั้งหมดอีกครั้ง ตามลำดับและตรงตามที่เกิดขึ้น ราวกับถ้อยคำถูกถ่ายทอดทีละคำ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma through hospitality and humility: worthy hosts ask what service they can render, and the guest responds with truthful, orderly speech. Ethical conduct is shown in honoring a visitor/king and in narrating events accurately when seeking guidance.
After being welcomed, the king is asked by Nara and Nārāyaṇa what they should do for him. In response, he recounts his entire story again, step by step, as it happened.