Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

उद्योगपर्व — अध्याय ८१: कृष्णस्य दूतप्रयाणम्

Udyoga Parva, Chapter 81: Krishna Sets Out as Envoy

“कमललोचन श्रीकृष्ण! शत्रुओंके साथ संधिकी इच्छासे आप जो-जो कार्य या प्रयत्न करें, उन सबमें दुःशासनके हाथोंसे खींचे हुए इन केशोंको याद रखें ।। यदि भीमार्जुनौ कृष्ण कृपणौ संधिकामुकौ । पिता मे योत्स्यते वृद्ध: सह पुत्रर्महारथै:

kamalalocana śrīkṛṣṇa! śatrūṇāṃ sārdhaṃ sandhi-icchayā bhavān yat yat kāryaṃ vā prayatnaṃ vā karoti, tat sarvaṃ duḥśāsanena hastābhyāṃ kṛṣṭān etān keśān anusmaratu. yadi bhīmārjunau kṛṣṇau kṛpaṇau sandhi-kāmukau, pitā me yotsyate vṛddhaḥ sa-putro mahā-rathaiḥ.

“โอ้พระศรีกฤษณะผู้มีดวงตาดุจดอกบัว! หากด้วยความปรารถนาจะทำสันธิสัญญากับศัตรู ท่านจะกระทำกิจใดหรือพยายามสิ่งใด ในทุกสิ่งนั้นจงระลึกถึงปอยผมนี้ที่ถูกทุศาสนะฉุดกระชากด้วยมือของมัน หากภีมะและอรชุน โอ้กฤษณะ เอาแต่ท้อถอยและใฝ่ประนีประนอม บิดาชราของข้าพเจ้าจะออกศึกพร้อมบุตรผู้เป็นมหารถีทั้งหลาย”

यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
भीमBhima
भीम:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्जुनौthe two (Bhima and) Arjuna
अर्जुनौ:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Nominative, Dual
कृष्णO Krishna
कृष्ण:
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
कृपणौwretched / miserly / pitiable (two)
कृपणौ:
Karta
TypeAdjective
Rootकृपण
FormMasculine, Nominative, Dual
सन्धि-कामुकौdesirous of peace/treaty (two)
सन्धि-कामुकौ:
Karta
TypeAdjective
Rootसन्धि-कामुक
FormMasculine, Nominative, Dual
पिताfather
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
मेof me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
योत्स्यतेwill fight
योत्स्यते:
TypeVerb
Rootयुध्
FormFuture (Simple Future), 3rd, Singular, Atmanepada
वृद्धःold / aged
वृद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
पुत्रैःwith (his) sons
पुत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
महा-रथैःwith great chariot-warriors
महा-रथैः:
Karana
TypeNoun
Rootमहा-रथ
FormMasculine, Instrumental, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ś
Śrī Kṛṣṇa
D
Duḥśāsana
B
Bhīma
A
Arjuna
D
Draupadī (implied by the dragged hair)
P
Pāṇḍu (implied as 'my father' in the cited line, though contextually the speaker’s father is referenced)
K
Kauravas (as 'enemies', implied)