Shloka 7
सहदेव–सात्यकि संवादः
Sahadeva and Satyaki on resolve after failed conciliation
अन्यथा बुद्धयो हासन्नस्मासु वनवासिषु । अदृश्येष्वन्यथा कृष्ण दृश्येषु पुनरन्यथा,श्रीकृष्ण! जब हम वनमें निवास करते थे, उस समय हमारे विचार कुछ और ही थे, अज्ञातवासके समय वे बदलकर कुछ और हो गये और उस अवधिको पूर्ण करके जब हम सबके सामने प्रकट हुए हैं, तबसे हमलोगोंका विचार कुछ और हो गया है
anyathā buddhayo hāsann asmāsu vanavāsiṣu | adṛśyeṣv anyathā kṛṣṇa dṛśyeṣu punar anyathā ||
โอ้กฤษณะ! เมื่อเราพำนักอยู่ในป่า ความคิดของเราก็เป็นอย่างหนึ่ง; ครั้นถึงกาลแห่งการซ่อนเร้นก็แปรเป็นอีกอย่างหนึ่ง; และบัดนี้เมื่อครบกำหนดนั้นแล้วปรากฏตัวต่อหน้าทุกคน ความคิดของเราก็กลับเปลี่ยนไปอีก
नकुल उवाच
Educational Q&A
Human resolve and ethical judgment can shift with circumstances—hardship in exile, vulnerability in concealment, and confidence after re-emergence each shape one’s outlook. The verse highlights the need for steady, principled counsel (here sought from Kṛṣṇa) amid changing emotions and strategic pressures.
Nakula addresses Kṛṣṇa during the lead-up to the Kurukṣetra conflict, reflecting on how the Pāṇḍavas’ mindset changed across three phases: forest exile, the incognito year, and their public return. This sets the stage for seeking guidance on what course to pursue now that they are openly confronting their opponents.