Shloka 5
भीमसेनस्य आत्मबलप्रशंसा — Bhīmasena’s Assertion of Strength
Udyoga Parva, Adhyāya 74
न च स्वपिषि जागर्षि न्युब्ज: शेषे परंतप । घोरामशान्तां रुषतीं सदा वाचं प्रभाषसे,परंतप! (इन्हीं विचारोंमें डूबे रहनेके कारण) तुम रातमें सोते भी नहीं थे, जागते ही रहते थे। कभी सोना ही पड़ा, तो औंधे-मुँह लेट जाते और सदा घोर, अशान्त तथा रोषभरी बातें ही तुम्हारे मुँठउसले निकलती थीं
na ca svapiṣi jāgarṣi nyubjaḥ śeṣe paraṃtapa | ghorām aśāntāṃ ruṣatīṃ sadā vācaṃ prabhāṣase, paraṃtapa ||
“โอ ผู้เผาผลาญศัตรู แม้เอนกายเจ้าก็มิได้หลับ ยังตื่นอยู่เสมอ และเมื่อจำต้องนอน เจ้าก็นอนคว่ำหน้าอยู่; จากปากเจ้ามีแต่ถ้อยคำอันน่าหวาดหวั่น กระสับกระส่าย และอัดแน่นด้วยโทสะ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Uncontrolled anger and inner agitation manifest outwardly as sleeplessness, harsh speech, and loss of composure—signs that one’s mind is not governed by dharma and self-restraint.
The narrator Vaiśampāyana describes a warrior addressed as ‘paraṃtapa’ as being so consumed by distress and wrath that he cannot sleep; even when he lies down, he lies prone, and his speech remains continually fierce and unsettled.