Shloka 23
दुर्योधनस्तु तत् सैन्यं सर्वमावरयत् तदा । सहस्राणां सहस्र॑ तु योधानां प्राप्प भारत,जनमेजय! तब दुर्योधनने वह सारी सेना माँग ली, जो अनेक सहस्र सैनिकोंकी सहस्तरों टोलियोंमें संगठित थी। उन योद्धाओंको पाकर और श्रीकृष्णको ठगा गया समझकर राजा दुर्योधनको बड़ी प्रसन्नता हुई। उसका बल भयंकर था। वह सारी सेना लेकर महाबली रोहिणीनन्दन बलरामजीके पास गया और उसने उन्हें अपने आनेका सारा कारण बताया। तब शूरवंशी बलरामजीने धुृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनको इस प्रकार उत्तर दिया
duryodhanas tu tat sainyaṁ sarvam āvarayat tadā | sahasrāṇāṁ sahasraṁ tu yodhānāṁ prāpya bhārata janamejaya |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ครั้นแล้วทุรโยธนะก็เข้ายึดครองกองทัพทั้งหมดนั้นไว้. โอ ภารตะ โอ ชนเมชยะ! เมื่อได้เหล่านักรบเป็นพันเป็นหมื่น และสำคัญว่าตนได้หลอกล่อพระกฤษณะแล้ว เขาก็ยินดีปรีดายิ่งนัก. กำลังศึกของเขาดูน่าหวาดหวั่น; มิใช่ด้วยอานุภาพแห่งธรรม หากด้วยความเมามัวในการสั่งสมไพร่พล เขาจึงทำฝ่ายตนให้แข็งแรงขึ้น.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how the pursuit of victory through sheer military accumulation can inflate pride and reinforce adharma: Duryodhana’s satisfaction arises from gaining force and thinking he has outmaneuvered Kṛṣṇa, suggesting a moral contrast between power-based confidence and dharma-based conduct.
Duryodhana secures the entire contingent of warriors—described as thousands upon thousands—thereby increasing his military strength. The narration frames this as a decisive step in his preparations and self-assuredness on the eve of the great conflict.