Shloka 1
उद्योगपर्व — धृतराष्ट्रस्य दुर्योधनप्रति शक्तिस्मारक-उपदेशः
Udyoga Parva 63: Dhṛtarāṣṭra’s Counsel Reminding Duryodhana of Opponent Strength
अपर चतु:षष्टितमो<5 ध्याय: विदुरका कौटुम्बिक कलहसे हानि बताते हुए धृतराष्ट्रको संधिकी सलाह देना विदुर उवाच शकुनीनामिहार्थाय पाशं भूमावयोजयत् । वश्चिच्छाकुनिकस्तात पूर्वेषामिति शुश्रुम
vidura uvāca | śakunīnām ihārthāya pāśaṃ bhūmāv ayojayat | vaśaś cicchākunikas tāta pūrveṣām iti śuśruma ||
วิทุระกล่าวว่า “ลูกเอ๋ย เราได้ยินจากบรรพชนว่า เพื่อจับนกทั้งหลาย นายพรานนกได้วางบ่วงแหไว้บนพื้นดิน; แต่ลูกเอ๋ย แม้นายพรานนกเองก็อาจตกอยู่ใต้อำนาจบ่วงที่ตนวางไว้”
विदुर उवाच
Educational Q&A
One who lays traps for others—through deceit, manipulation, or harmful strategy—can become ensnared by the same mechanism; ethical governance requires avoiding such entangling schemes and seeking reconciliation (sandhi) over stratagem.
Vidura is advising Dhṛtarāṣṭra in the Udyoga Parva, warning him—through a proverbial image of a fowler’s snare—that the Kauravas’ plotting and coercive tactics (associated with Śakuni’s counsel) will rebound, urging a policy of peace and settlement.