Shloka 23
Dhṛtarāṣṭra–Duryodhana Dialogue on Peace and the Refusal of Compromise
सेनामुखे प्रयुद्धानां भीमसेनो भविष्यति । त॑ं सर्वे संश्रयिष्यन्ति प्राकारमकुतो भयम्,सेनामें समस्त पाण्डव योद्धाओंके आगे भीमसेन खड़े होंगे और समस्त योद्धा उन्हें भयरहित प्राकार (चहारदीवारी)-के समान मानकर उन्हींका आश्रय लेंगे
senāmukhe prayuddhānāṁ bhīmaseno bhaviṣyati | taṁ sarve saṁśrayiṣyanti prākāram akuto-bhayam ||
ณแนวหน้าสุดของกองทัพ ผู้รบเด่นที่สุดจะเป็นภีมเสนะ และเหล่านักรบทั้งปวงจะพึ่งพาเขา โดยเห็นเขาเป็นประการังอันไร้ความหวาดหวั่น—กำแพงคุ้มกันที่มิอาจตีแตกได้।
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective morale in war often gathers around a single steadfast protector: a leader’s fearlessness can function like a fortress for others, shaping confidence and cohesion in a crisis.
In the Udyoga Parva’s war-preparations and assessments of opposing strengths, Duryodhana describes the Pāṇḍava side, noting that Bhīma will stand at the forefront and that other fighters will rely on him as their protective bulwark.