Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Sainyasaṅgraha and Bhāga-Vyavasthā (Forces Assembled and Rival Allocations) | सैन्यसंग्रह-भागव्यवस्था

सर्वे च पृथिवीपाला मदर्थे तात पाण्डवान्‌ । आर्या: शस्त्रभृत: शूरा: समर्था: प्रतिबाधितुम्‌,तात! ये सभी भूपाल श्रेष्ठ, शस्त्रधारी और शूरवीर होनेके साथ ही मेरे लिये पाण्डवोंको पीड़ा देनेमें समर्थ हैं

sarve ca pṛthivīpālā madarthe tāta pāṇḍavān | āryāḥ śastrabhṛtaḥ śūrāḥ samarthāḥ pratibādhitum ||

ทุรโยธนะกล่าวว่า “ท่านพ่อ! บรรดากษัตริย์ทั้งหลายเหล่านี้ล้วนอยู่ฝ่ายข้า เป็นผู้สูงศักดิ์ ถืออาวุธ และกล้าหาญ—สามารถเพื่อข้าในการขัดขวางและทำให้ปาณฑพได้รับความทุกข์ได้”

सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
पृथिवीपालाkings, rulers of the earth
पृथिवीपाला:
Karta
TypeNoun
Rootपृथिवीपाल
FormMasculine, Nominative, Plural
मदर्थेfor my sake
मदर्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमदर्थ
FormMasculine, Locative, Singular
तातdear father / dear one (address)
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
पाण्डवान्the Pandavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
आर्याःnoble
आर्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootआर्य
FormMasculine, Nominative, Plural
शस्त्रभृतःweapon-bearers, armed
शस्त्रभृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootशस्त्रभृत्
FormMasculine, Nominative, Plural
शूराःheroes, valiant
शूराः:
Karta
TypeAdjective
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Plural
समर्थाःcapable
समर्थाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमर्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रतिबाधितुम्to afflict / to harass / to obstruct
प्रतिबाधितुम्:
TypeVerb
Rootप्रतिबाध्
FormTumun (infinitive), Parasmaipada (usage)

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
D
Dhṛtarāṣṭra
P
Pāṇḍavas
P
pṛthivīpālāḥ (kings/rulers)

Educational Q&A

The verse highlights how attachment to power and factional support can eclipse ethical reflection: Duryodhana measures legitimacy by military capability and loyalty to himself, not by justice or reconciliation. It implicitly contrasts political might with dharmic rightness.

In Udyoga Parva’s pre-war negotiations and preparations, Duryodhana addresses his father Dhṛtarāṣṭra, asserting that many kings stand with him and are able to oppose and trouble the Pāṇḍavas—signaling confidence and escalation toward war.