Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Sainyasaṅgraha and Bhāga-Vyavasthā (Forces Assembled and Rival Allocations) | सैन्यसंग्रह-भागव्यवस्था

विद्रुतां वाहिनीं मन्ये कृतवैरैर्महात्मभि: । तां रणे केडनुयास्यन्ति प्रभग्नां पाण्डवैर्युधि,मैं तो समझता हूँ; जिनका हमलोगोंके साथ वैर ठन गया है, वे महात्मा पाण्डव समरांगणमें हमारी विशाल सेनाको अवश्य मार भगायेंगे। उनके द्वारा खदेड़ी हुई उस सेनाका अनुसरण अथवा सहयोग कौन कर सकेंगे?

vidrutāṁ vāhinīṁ manye kṛtavairair mahātmabhiḥ | tāṁ raṇe ke 'nuyāsyanti prabhagnāṁ pāṇḍavair yudhi ||

ธฤตราษฏระตรัสว่า— “เราคิดเห็นว่ากองทัพของเราจะถูกตีแตกหนีไป มหาตมะปาณฑพผู้ผูกเวรกับเราแน่นแฟ้น จะขับไล่กองทัพอันใหญ่หลวงของเราให้แตกพ่ายในสนามรบ ครั้นกองทัพนั้นถูกปาณฑพทำลายและต้อนถอยแล้ว ใครเล่าจะตามไปได้—ใครเล่าจะยังยืนเคียงข้างและค้ำจุนมันได้?”

विद्रुताम्fleeing, routed
विद्रुताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविद्रुता (वि+द्रु धातु, क्त/क्तवतु-आधारित कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
वाहिनीम्army, host
वाहिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाहिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
मन्येI think
मन्ये:
Karta
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
FormPresent, 1st, Singular, Atmanepada
कृतवैरैःby those who have made enmity (with us)
कृतवैरैः:
Karana
TypeAdjective
Rootकृतवैर (कृत + वैर)
FormMasculine, Instrumental, Plural
महात्मभिःby the great-souled ones
महात्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
ताम्that (army)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
FormFeminine, Accusative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
केwho (plural)
के:
Karta
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम)
FormMasculine, Nominative, Plural
अनुयास्यन्तिwill follow
अनुयास्यन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootअनु-या (या धातु)
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
प्रभग्नाम्broken, routed
प्रभग्नाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रभग्न (प्र+भञ्ज् धातु, क्त कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
पाण्डवैःby the Pandavas
पाण्डवैः:
Karana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Instrumental, Plural
युधिin battle, in combat
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular

धृतराष्ट उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
P
Pāṇḍavas
K
Kaurava army (vāhinī)