Shloka 17
Udyoga Parva, Adhyāya 55 — Sañjaya’s Report on Pāṇḍava Readiness and Arjuna’s Dhvaja
तुल्याश्वैभिवयसा विक्रमेण महाजवाश्षित्ररूपा: सदश्चा: | सौभद्रादीन् द्रौपदेयान् कुमारान् वहन्त्यश्वा देवदत्ता बृहन्त:,अवस्था और बल-पराक्रममें पूर्वोक्त अश्वोंके ही समान महान् वेगशाली, विचित्र रूप- रंगवाले उत्तम जातिके अश्व सुभद्रानन्दन अभिमन्युसहित द्रौपदीके पुत्रोंका भार वहन करते हैं। वे विशाल अश्व भी देवताओंके दिये हुए हैं
sañjaya uvāca | tulyāśvaibhir vayasa vikrameṇa mahājavāś citrarūpāḥ sadaśvāḥ | saubhadrādīn draupadeyān kumārān vahanty aśvā devadattā bṛhantaḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า “ม้าศึกทรงพลัง—มีวัยและเดชานุภาพทัดเทียมกับที่กล่าวมาก่อน เร็วแรงยิ่ง และมีสีสันรูปพรรณหลากหลาย—ย่อมรับภาระราชรถของเหล่ากุมาร คือ อภิ มันยุ โอรสสุภัทรา พร้อมด้วยโอรสทั้งหลายของเทราปที ม้าตัวใหญ่เหล่านั้นก็เป็นของประทานจากทวยเทพเช่นกัน”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores preparedness and rightful capability in a dharmic conflict: the young princes are supported by steeds equal in strength and speed, and the mention of divine gifts suggests that power and resources are ultimately contingent and should be used responsibly in the service of duty.
Sañjaya continues describing the martial arrangements: powerful, swift, multi-colored, well-bred horses—said to be divinely bestowed—carry Abhimanyu (son of Subhadrā) and the sons of Draupadī, highlighting the Pandava side’s readiness and the prominence of these young warriors.