Shloka 19
Saṃjaya’s Warning to Dhṛtarāṣṭra: Accountability, Alliance-Shift, and the Pāṇḍava Strategic Edge
भक््त्या हास्य विरुध्यन्ते तव पुत्र: सदैव ते । अनहनिव तु वधे धर्मयुक्तान् विकर्मणा
bhaktyā hāsya virudhyante tava putrāḥ sadaiva te | anahaniva tu vadhe dharmayuktān vikarmaṇā |
สัญชัยกล่าวว่า “ด้วยความภักดีต่อธรรมะและต่อยุธิษฐิระ พวกเขาจึงยืนอยู่ฝ่ายตรงข้ามกับบุตรของท่านเสมอ ทั้งที่เหล่าปาณฑพผู้มั่นคงในธรรมะ ไม่เคยสมควรถูกฆ่าหรือถูกทำร้าย กลับถูกเบียดเบียนด้วยการประพฤติผิดฉันท์ ดังนั้น บุตรผู้บาปของท่านคือทุรโยธนะ—ผู้ทำร้ายพวกเขามาเนิ่นนานด้วยความประพฤติคดเคี้ยว และบัดนี้ยังคงชังพวกเขา—พึงถูกยับยั้งด้วยทุกวิถีทาง พร้อมทั้งพรรคพวกของเขา อย่าได้เศร้าโศกซ้ำแล้วซ้ำเล่าเช่นนี้ ในคราวเล่นสกา ข้าพเจ้าและวิทุระผู้ทรงปัญญายิ่งก็ได้ทูลเตือนท่านเช่นเดียวกัน แต่ท่านมิได้ใส่ใจ”
संजय उवाच
Educational Q&A
A ruler must restrain a wayward, hateful heir even if he is one’s own son; devotion to dharma naturally creates opposition to adharma, and ignoring wise counsel (especially after the dice-game) leads to escalating harm and inevitable conflict.
Sañjaya addresses Dhṛtarāṣṭra, explaining that the Pāṇḍavas oppose the Kauravas out of devotion to dharma and loyalty to Yudhiṣṭhira. He urges Dhṛtarāṣṭra to control Duryodhana and his faction, reminding him that the same warning was given earlier by Sañjaya and Vidura during the dice-game episode.