Shloka 13
Udyoga-parva Adhyāya 50 — Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Bhīmasena (भीमसेनभयवर्णनम्)
ग्रसमानमनीकानि नरवारणवाजिनाम् । पश्यामीवाग्रतो भीम॑ क्रोधमूर्च्छितमाहवे
grasamānam anīkāni naravāraṇavājinām | paśyāmīva agrato bhīmaṁ krodhamūrcchitam āhave ||
ธฤตราษฏระตรัสว่า “ประหนึ่งเราเห็นภีมะอยู่ตรงหน้า—กลางสมรภูมิ เขาถูกโทสะครอบงำจนคล้ายหมดสติ กลืนกินกระบวนทัพของคน ช้าง และม้า ทำให้กองทัพทั้งมวลตกเป็นเหยื่อแห่งมัจจุราช”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked anger (krodha) can overwhelm discernment and turn a warrior into an instrument of destruction, suggesting an ethical warning: even within kṣatriya duty, wrath-driven violence accelerates ruin and invites the shadow of Kāla (Death/time).
Dhṛtarāṣṭra expresses a vivid, fearful premonition: he imagines Bhīma in the coming war, maddened by anger, tearing through the enemy’s battle-formations—men, elephants, and horses—so relentlessly that the armies seem to be swallowed by Death.