Shloka 81
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
“असुरोंका प्राग्ज्योतिषपुर नामसे प्रसिद्ध एक भयंकर किला था, जो शत्रुओंके लिये सर्वथा अजेय था। वहाँ भूमिपुत्र महाबली नरकासुर निवास करता था, जिसने देवमाता अदितिके सुन्दर मणिमय कुण्डल हर लिये थे ।।
sañjaya uvāca | asurāṇāṃ prāgjyotiṣapuraṃ nāma prasiddhaṃ bhayaṅkaraṃ kila durgaṃ āsīt, yat śatrūṇāṃ sarvathā ajeyam āsīt | tatra bhūmiputraḥ mahābalī narakāsuraḥ nivāsam akarot, yena devamātur aditeḥ sundare maṇimaye kuṇḍale apahṛte | na taṃ devāḥ saha śakreṇa śekuḥ samāgatā yudhi mṛtyor abhītāḥ | dṛṣṭvā ca taṃ vikramaṃ keśavasya balaṃ tathaivāstram avāraṇīyam, dayāluṃ ca duṣṭadamanakāriṇīṃ ca tasya prakṛtiṃ jñātvā, tenaiva pūrvoktasya taskarasya narakāsurasya vadhaṃ prārthayām āsuḥ | tataḥ sarvakāryasiddhau samarthaḥ bhagavān śrīkṛṣṇaḥ tad duṣkaraṃ karma paripūrayituṃ pratijagrāha |
สัญชัยกล่าวว่า “มีป้อมอสูรอันน่ากลัวเลื่องชื่อว่า ปราชฺโยติษะ เป็นนครดุจค่ายกลที่ศัตรูใดก็พิชิตมิได้ ณ ที่นั้น นรกาสูร ผู้มีกำลังใหญ่ กำเนิดจากภูมิ ได้ลักเอาตุ้มหูอันงามประดับรัตนะของอทิติ มารดาแห่งเทวะไป เหล่าเทวะแม้ประชุมพร้อมพระอินทร์ และแม้ไม่หวาดหวั่นต่อความตาย ก็ยังไม่อาจปราบเขาในสงคราม ครั้นเห็นเดชานุภาพของเกศวะ—กำลัง วีรภาพ และศัสตราวุธอันมิอาจต้าน—และรู้ถึงพระทัยเมตตาที่พร้อมปราบคนพาล เหล่าเทวะจึงวิงวอนให้พระองค์สังหารโจรนรกาสูรนั้น แล้วศรีกฤษณะ ผู้ทรงสามารถทำกิจทั้งปวงให้สำเร็จ ก็ทรงรับภาระที่จะกระทำการอันยากยิ่งนั้นให้ลุล่วง”
संजय उवाच
Educational Q&A
When injustice becomes entrenched and ordinary power fails, dharma is upheld by seeking rightful, capable protection: compassion must be paired with the strength to restrain and punish the wicked, restoring what was unlawfully taken.
Sanjaya describes Narakāsura’s invincible fortress at Prāgjyotiṣa and his theft of Aditi’s jewel earrings. The gods, even with Indra, cannot defeat him, so they appeal to Kṛṣṇa, recognizing his irresistible prowess and righteous nature; Kṛṣṇa accepts the difficult mission to kill Narakāsura.