Shloka 24
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
उपासंगानाचरेद् दक्षिणेन वराज़ानां नकुलक्रित्रयोधी । यदा रथाग्रयो रथिन: प्रणेता तदा युद्ध धार्तराष्ट्रोडन्वतप्स्यत्
sañjaya uvāca |
upāsaṅgān ācaret dakṣiṇena varājānāṃ nakulaś citrayodhī |
yadā rathāgryo rathinaḥ praṇetā tadā yuddhe dhārtarāṣṭro dūna-vat tapsyate ||
สัญชัยกล่าวว่า “นกุล ผู้เป็นยอดนักรบรถศึกและผู้ชำนาญศิลป์การรบอันพิสดาร จะเข้าประชิดทางปีกขวาของบรรดากษัตริย์ฝ่ายท่านแล้วกระหน่ำโจมตี เมื่อผู้นำแห่งเหล่ารถีเริ่มเปิดศึกและเริ่มส่งนักรบรถศึกไปสู่แดนพระยม เมื่อนั้นทุรโยธน์ โอรสแห่งธฤตราษฏระ จะร้อนรุ่มด้วยโศก เพราะต้องตระหนักถึงผลแห่งสงคราม”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the moral weight and inevitable sorrow that follow from choosing war: martial skill may win moments on the field, but the instigator must face the grief born of violence and its consequences.
Sañjaya foretells Nakula’s tactical advance on the right flank and his effective chariot-combat; as the fighting begins and losses mount, Duryodhana is depicted as inwardly tormented, anticipating the bitter outcome of the conflict he has driven toward.