Shloka 2
Sanatsujāta on Vedic Learning, Truth (Satya), and the Discipline of Dama–Tyāga–Apramāda
सनत्युजात उवाच नैतद् ब्रह्म त्वरमाणेन लभ्यं यन्मां पृच्छन्नतिहृष्यतीव । बुद्धी विलीने मनसि प्रचिन्त्या विद्या हि सा ब्रह्म॒चर्येण लभ्या,सनत्सुजातने कहा--राजन्! तुम जो मुझसे बारंबार प्रश्न करते समय अत्यन्त हर्षित हो उठते हो, सो इस प्रकार जल्दबाजी करनेसे ब्रह्मकी उपलब्धि नहीं होती। बुद्धिमें मनके लय हो जानेपर सब वृत्तियोंका विरोध करनेवाली जो स्थिति है, उसका नाम है ब्रह्मविद्या और वह ब्रह्मचर्यका पालन करनेसे ही उपलब्ध होती है
sanatsujāta uvāca: naitad brahma tvaramāṇena labhyaṃ yan māṃ pṛcchann atihṛṣyatīva | buddhau vilīne manasi pracintyā vidyā hi sā brahmacaryeṇa labhyā ||
สนัตสุชาตะกล่าวว่า “โอ พระราชา! พรหมันที่ท่านแสวงหา มิได้บรรลุด้วยความรีบร้อน แม้ท่านจะถามซ้ำแล้วซ้ำเล่าด้วยความยินดียิ่งก็ตาม เมื่อพิจารณาอย่างลึกซึ้งจนจิต (มนัส) ละลายเข้าสู่ปัญญา (พุทธิ) ความรู้ที่ยับยั้งความเคลื่อนไหวทั้งปวงของใจย่อมบังเกิด นั่นแลคือพรหมวิทยา และย่อมได้มาด้วยวินัยแห่งพรหมจรรย์เท่านั้น”
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Liberating knowledge of Brahman is not gained through impatience or emotional excitement; it requires disciplined self-restraint (brahmacarya) and deep contemplation in which the mind’s fluctuations subside into steady discernment (buddhi).
In the Sanatsujātīya section of Udyoga Parva, the sage Sanatsujāta instructs the king (contextually Dhṛtarāṣṭra), correcting his eager questioning and redirecting him toward inner discipline and contemplative practice as the true means to Brahma-knowledge.