Shloka 55

Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Pramāda as Mṛtyu

Chapter 42

Devanagari script

धामांशभागस्य तथा हि वेदा यथा च शाखा हि महीरुहस्य । संवेदने चैव यथा55मनन्ति तस्मिन्‌ हि सत्ये परमात्मनो<र्थे,द्वितीयाके चन्द्रमाकी सूक्ष्म कलाको बतानेके लिये जैसे वृक्षकी शाखाकी ओर संकेत किया जाता है, उसी प्रकार उस सत्यस्वरूप परमात्माका ज्ञान करानेके लिये ही वेदोंका भी उपयोग किया जाता है; ऐसा विद्वान पुरुष मानते हैं

Transliteration

dhāmāṁśa-bhāgasya tathā hi vedā yathā ca śākhā hi mahīruhasya | saṁvedane caiva yathā mananti tasmin hi satye paramātmano 'rthe ||

Translation

ดังที่ผู้คนชี้ไปยังกิ่งของมหาต้นไม้เพื่อบอกส่วนอันละเอียดของมัน ฉันใด พระเวทก็ถูกใช้เพียงเป็นเครื่องมือเพื่อให้รู้จักสัจจะนั้น—ปรมาตมันผู้สูงสุด—ฉันนั้น บัณฑิตทั้งหลายเข้าใจว่า คัมภีร์เป็นเพียงเครื่องชี้นำ มิใช่สัจจะนั้นเอง

Word by Word

धामांशभागस्यof the portion of a ray/part of light

तथाthus; in the same way

हिindeed; for

वेदाःthe Vedas

यथाas; just as

चand

शाखाःbranches

हिindeed; for

महीरुहस्यof a tree (earth-growing)

संवेदनेin making known; in cognition/understanding

चand

एवonly; indeed

यथाas; just as

मनन्तिthey think; they hold

तस्मिन्in that

हिindeed; for

सत्येin the truth; in the real

परमात्मनःof the Supreme Self

अर्थेin the meaning/purport

Speaker

सनत्युजात उवाच

Characters & Entities

Sanatsujāta

Vedas

paramātman (Supreme Self)

mahīruha (tree)

śākhā (branch)

Sandhi Notes