Shloka 47
अनैभृत्येन चैतस्य दीक्षितव्रतमाचरेत् । नामैतद् धातुनिर्वत्तं सत्यमेव सतां परम्,किंतु जबतक संकल्प सिद्ध न हो, तबतक दीक्षित व्रतका आचरण अर्थात् यज्ञादि कर्म करते रहना चाहिये। यह दीक्षित नाम “दक्षि व्रतादेशे” इस धातुसे बना है। सत्पुरुषोंके सत्यस्वरूप परमात्मा ही सबसे बढ़कर हैं
anai-bhṛtyena caitasya dīkṣita-vratam ācaret | nāmaitad dhātu-nirvṛttaṃ satyam eva satāṃ param ||
สนัตสุชาตะสอนว่า ตราบใดที่ปณิธานยังไม่สัมฤทธิ์ผล พึงประพฤติวัตรแห่งผู้รับทิพยพิธี (dīkṣita) โดยไม่ตกอยู่ในความพึ่งพาแบบทาส และพึงกระทำกรรมตามบัญญัติ เช่น ยัญญะและพิธีต่าง ๆ ต่อไป คำว่า “dīkṣita” แม้สืบมาจากรากศัพท์ แต่เหนือกว่านิรุกติศาสตร์ สำหรับสัตบุรุษแล้ว ความจริงสูงสุดคือ “สัจจะ” เอง—ปรมาตมันผู้เป็นแก่นแท้แห่งสัจจะ
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Maintain disciplined, consecrated observances (dīkṣita-vrata)—including prescribed rites—steadfastly until one’s intention is accomplished, and recognize that for the virtuous the supreme principle is Truth itself (ultimately the Supreme as truth).
In Udyoga Parva, Sanatsujāta delivers spiritual instruction, emphasizing disciplined practice and the primacy of Truth while clarifying the sense of terms like “dīkṣita” through etymological reference.