Shloka 25
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Pramāda as Mṛtyu
Chapter 42
अपस्मारश्नातिवादस्तथा सम्भावना55त्मनि । एतैविंमुक्तो दोषैर्य: स दान्त: सद्धिरुच्यते
apasmāraś cātivādas tathā sambhāvanā ātmani | etair vimukto doṣair yaḥ sa dāntaḥ sādubhir ucyate ||
สันตสุชาตะสอนว่า “ความหลงลืมสติ/ความสับสนในใจ การพูดโต้เถียงเกินประมาณ และความทะนงตน—ผู้ใดหลุดพ้นจากมลทินเหล่านี้ ผู้นั้นแลที่สัตบุรุษเรียกว่า ‘ทานตะ’ ผู้สำรวมตน”
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Self-mastery is defined by freedom from key inner faults—bewilderment of mind, quarrelsome/excessive speech, and self-conceit. Such freedom is what the virtuous recognize as true discipline (dānta).
In Udyoga Parva, Sanatsujāta instructs Dhṛtarāṣṭra on dharma and inner governance as the Kurukṣetra conflict approaches, emphasizing moral restraint and mental clarity as prerequisites for wise action.