Shloka 19
Sanatsujāta-Āhvāna (Summoning Sanatsujāta) — Vidura’s Invocation and Dhṛtarāṣṭra’s Doubt
धृतराष्ट्र रवाच को5सौ नियुद्धक्ते तमजं पुराणं स चेदिदं सर्वमनुक्रमेण । कि वास्य कार्यमथवा सुखं च तन्मे विद्वन् ब्रूहि सर्व यथावत्,धृतराष्ट्र बोले--विद्वन! यदि वह परमात्मा ही क्रमश: इस सम्पूर्ण जगतके रूपमें प्रकट होता है तो उस अजन्मा और पुरातन पुरुषपर कौन शासन करता है? अथवा उसे इस रूपमें आनेकी क्या आवश्यकता है और क्या सुख मिलता है?--यह सब मुझे ठीक-ठीक बताइये
Dhṛtarāṣṭra uvāca: ko 'sau niyuddhakte tam ajaṁ purāṇaṁ sa ced idaṁ sarvam anukrameṇa? kiṁ vāsya kāryam athavā sukhaṁ ca tan me vidvan brūhi sarvaṁ yathāvat.
ธฤตราษฏระกล่าวว่า “ท่านผู้รู้ หากภาวะผู้ไม่เกิดและดึกดำบรรพ์นั้นเองปรากฏโดยลำดับเป็นจักรวาลทั้งสิ้นนี้ แล้วผู้ใดเล่าจะบัญชาหรือปกครองพระองค์ได้? และการปรากฏในรูปนี้มีประโยชน์อันใด หรือความสุขสิ่งใดบังเกิดแก่พระองค์? ขอท่านจงบอกแก่ข้าพเจ้าให้ถูกต้องและครบถ้วน”
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
The verse frames a philosophical problem: if the Supreme is unborn, ancient, and the source of the universe, then He is not subject to any higher ruler; and creation cannot be for His personal gain. It sets up Sanatsujāta’s teaching that the Absolute is sovereign and complete, and that manifestation is not driven by need or lack.
In the Sanatsujātīya section of the Udyoga Parva, Dhṛtarāṣṭra questions the sage Sanatsujāta about the nature of the Supreme Being. Here he asks who could possibly govern such a primordial, unborn reality, and why that reality would manifest as the ordered universe—what ‘purpose’ or ‘benefit’ could it have.