Shloka 39
उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्
असंविभागी दुष्टात्मा कृतघ्नो निरपत्रप: । तादृड्नराधिपो लोके वर्जनीयो नराधिप,राजन्! जो अपने अश्रितोंमें धनका ठीक-ठीक बँटवारा नहीं करता तथा जो दुष्ट स्वभाववाला, कृतघ्न और निर्लज्ज है, ऐसा राजा इस लोकमें त्याग देनेयोग्य है
asaṁvibhāgī duṣṭātmā kṛtaghno nirapatrapaḥ | tādṛṅ narādhipo loke varjanīyo narādhipa ||
ผู้ปกครองผู้ไม่แบ่งทรัพย์ให้แก่ผู้พึ่งพาอย่างเป็นธรรม ผู้มีใจชั่ว อกตัญญูต่อคุณ และไร้ความละอาย—กษัตริย์เช่นนั้นพึงถูกประชาชนละทิ้งในโลกนี้
विदुर उवाच
Educational Q&A
A king’s legitimacy rests on dharma: fair distribution to dependents, gratitude toward helpers, and moral shame. When these are absent, society is justified in rejecting such a ruler.
In Vidura’s counsel during the Udyoga Parva, he lays down ethical standards for rulership, warning that a corrupt, ungrateful, and shameless king who fails to share resources properly should be abandoned.