Shloka 24
उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्
अनधीत्य यथा वेदान् न विप्र: श्राद्धमर्हति । एवमश्रुतषाड्गुण्यो न मन्त्र श्रोतुमहीति,जैसे वेदोंको पढ़े बिना ब्राह्मण श्राद्धकर्म करवानेका अधिकारी नहीं होता, उसी प्रकार (सन्धि, विग्रह, यान, आसन, द्वैधीभाव और समाश्रय नामक) छ: गुणोंको जाने बिना कोई गुप्त मन्त्रणा सुननेका अधिकारी नहीं होता
anadhītya yathā vedān na vipraḥ śrāddham arhati | evam aśruta-ṣāḍguṇyo na mantraṃ śrotum arhati ||
ดุจพราหมณ์ผู้มิได้ศึกษาเวท ย่อมไม่สมควรเป็นผู้ประกอบพิธีศราทธะ ฉันใด ผู้มิได้รู้จักอุบายการเมืองทั้งหก—สันธิ วิกระหะ ยานะ อาสนะ ทไวธีภาวะ และสมาศรยะ—ก็ไม่สมควรได้ฟังคำปรึกษาลับฉันนั้น
विदुर उवाच
Educational Q&A
Confidential political counsel should be heard only by those trained in the sixfold principles of diplomacy (ṣāḍguṇya). Just as ritual authority requires Vedic learning, political deliberation requires disciplined knowledge; otherwise secrecy and right policy are endangered.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Vidura instructs the Kuru court on prudent governance. Here he uses a ritual analogy—eligibility for śrāddha officiation—to argue that only qualified, educated persons should be admitted to secret strategic discussions.