Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः

Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace

भीष्मस्य कोपस्तव चैवेन्द्रकल्प द्रोणस्य राज्ञश्न युधिष्ठिरस्य । उत्सादयेल्लोकमिमं प्रवृद्ध: श्वेतो ग्रहस्ति्यगिवापतन्‌ खे

bhīṣmasya kopas tava caivendrakalpa droṇasya rājñaś ca yudhiṣṭhirasya | utsādayel lokam imaṁ pravṛddhaḥ śveto grahas tiryag ivāpatan khe ||

วิทุระทูลเตือนพระราชา—ข้าแต่พระมหากษัตริย์ผู้ทรงเดชดุจพระอินทร์ หากความพิโรธของภีษมะ ของพระองค์ ของโทรณาจารย์ และของพระเจ้ายุธิษฐิระ พองโตไร้การยับยั้ง ก็อาจทำลายโลกนี้ได้ ดังเช่นดาวหางสีซีดที่ปรากฏเฉียงพาดฟ้า ถูกถือเป็นลางก่อความกระวนกระวายและมหันตภัยไปทั่ว ฉันใด ความกริ้วที่ทวีขึ้นของท่านทั้งหลายก็จักเป็นเหตุแห่งความพินาศโดยทั่วกัน ฉันนั้น

भीष्मस्यof Bhishma
भीष्मस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Genitive, Singular
कोपःwrath/anger
कोपः:
Karta
TypeNoun
Rootकोप
FormMasculine, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
इन्द्रकल्पO Indra-like one
इन्द्रकल्प:
TypeAdjective
Rootइन्द्रकल्प
FormMasculine, Vocative, Singular
द्रोणस्यof Drona
द्रोणस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Genitive, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
युधिष्ठिरस्यof Yudhishthira
युधिष्ठिरस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Genitive, Singular
उत्सादयेत्might destroy/ruin
उत्सादयेत्:
TypeVerb
Rootउत्-√सद्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
लोकम्the world/people
लोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Singular
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रवृद्धःgrown, intensified
प्रवृद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्र-√वृध् (प्रवृद्ध)
FormMasculine, Nominative, Singular
श्वेतःwhite/bright
श्वेतः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्वेत
FormMasculine, Nominative, Singular
ग्रहःplanet/omen (graha)
ग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
तिर्यक्obliquely/aslant
तिर्यक्:
TypeIndeclinable
Rootतिर्यक्
इवlike/as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अपतत्fell/descended
अपतत्:
TypeVerb
Root√पत्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
खेin the sky
खे:
Adhikarana
TypeNoun
Root
FormNeuter, Locative, Singular

विदुर उवाच

V
Vidura
B
Bhīṣma
D
Droṇa
Y
Yudhiṣṭhira
I
Indra (as comparison)
Ś
Śveta-graha (pale comet/omen)
K
Kha (the sky)
L
Loka (the world)