Shloka 47
Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum
Udyoga-parva 35
सुखं च दुःखं च भवाभवौ च लाभालाभौ मरणं जीवितं च । पर्यायश: सर्वमेते स्पृशन्ति तस्माद् धीरो न च हृष्येन्न शोचेत्,सुख-दुःख, उत्पत्ति-विनाश, लाभ-हानि और जीवन-मरण--ये क्रमश: सबको प्राप्त होते रहते हैं; इसलिये धीर पुरुषको इनके लिये हर्ष और शोक नहीं करना चाहिये
sukhaṁ ca duḥkhaṁ ca bhavābhavau ca lābhālābhau maraṇaṁ jīvitaṁ ca | paryāyaśaḥ sarvam ete spṛśanti tasmād dhīro na ca hṛṣyen na śocet ||
สุขและทุกข์ การเกิดและการดับ ได้และเสีย ชีวิตและความตาย—สิ่งเหล่านี้เวียนมาสัมผัสทุกคนตามลำดับ; เพราะฉะนั้นผู้มีใจมั่นคงไม่ควรยินดีลิงโลดหรือเศร้าโศกกับมัน ควรดำรงใจให้เสมอภาคท่ามกลางความแปรผันของชีวิต
विदुर उवाच
Educational Q&A
All opposites—pleasure/pain, gain/loss, life/death, arising/cessation—arrive by turns for everyone; wisdom lies in maintaining steadiness without elation or grief.
In the Udyoga Parva’s counsel-setting, Vidura addresses the royal situation with moral instruction, urging inner steadiness and restraint as events move toward conflict.