Shloka 81
उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)
यस्मै देवा: प्रयच्छन्ति पुरुषाय पराभवम् | बुद्धि तस्पापकर्षन्ति सोडवाचीनानि पश्यति,देवतालोग जिसे पराजय देते हैं, उसकी बुद्धिको पहले ही हर लेते हैं; इससे वह नीच कर्मोंपर ही अधिक दृष्टि रखता है
yasmai devāḥ prayacchanti puruṣāya parābhavam | buddhiṃ tasya apakarṣanti so 'vācīn āni paśyati ||
วิทุระกล่าวว่า: เมื่อเหล่าเทพกำหนดความพ่ายแพ้แก่บุรุษผู้หนึ่ง เขาย่อมถูกพรากปัญญาไตร่ตรองไปก่อน. ครั้นขาดดุลยพินิจอันถูกต้อง เขาก็เพ่งมองแต่การกระทำอันต่ำช้าไม่สมควร และด้วยทางเลือกอันเลวทรามนั้นเองจึงก้าวไปสู่ความพินาศ.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Downfall begins internally: when discernment (buddhi) is lost, a person starts approving and pursuing low, unethical actions; this moral blindness itself becomes the pathway to defeat.
In Vidura’s counsel during the Udyoga Parva, he warns that those headed for ruin first lose sound judgment, which makes them choose ignoble courses—an implicit admonition to avoid adharma and heed wise advice.