Shloka 98
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
समये च प्रियालाप: स्वयूथ्येषु समुन्नति: । अभिप्रेतस्य लाभश्व॒ पूजा च जनसंसदि,भारत! मित्रोंसे समागम, अधिक धनकी प्राप्ति, पुत्रका आलिंगन, मैथुनमें संलग्न होना, समयपर प्रिय वचन बोलना, अपने वर्गके लोगोंमें उन्नति, अभीष्ट वस्तुकी प्राप्ति और जनसमाजमें सम्मान--ये आठ हर्षके सार दिखायी देते हैं और ये ही अपने लौकिक सुखके भी साधन होते हैं
samaye ca priyālāpaḥ svayūthyeṣu samunnatiḥ | abhipretasya lābhaś ca pūjā ca janasansadi, bhārata |
วิทุระกล่าวว่า “โอ ภารตะ! สิ่งเหล่านี้แลปรากฏเป็นแก่นแท้แห่งความยินดี และยังเป็นหนทางแห่งสุขในโลกด้วย คือ การได้พบมิตรสหาย การได้ทรัพย์เพิ่มพูน การโอบกอดบุตร การร่วมสังวาส การกล่าววาจาอันเป็นที่รักให้ถูกกาล การได้ยศศักดิ์ในหมู่พวกพ้อง การได้สิ่งที่ปรารถนา และการได้รับเกียรติในที่ประชุมชน”
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura identifies eight commonly recognized sources of worldly joy—social connection, prosperity, family affection, sexual pleasure, timely pleasant speech, status among one’s peers, fulfillment of desires, and public honor—implying that a ruler should understand what people seek and how such pursuits shape conduct.
In Vidura’s counsel to Dhṛtarāṣṭra in the Udyoga Parva, he is describing human motivations and the constituents of happiness as part of broader political-ethical instruction meant to guide the king’s judgment during the tense pre-war negotiations.