Shloka 1
Udyoga Parva, Adhyaya 31 — Yudhiṣṭhira’s Instructions to Sañjaya
Peace Appeal and Five-Village Proposal
ऑपन--+र< बक। है २ द्वात्रिशोड्ध्याय: अर्जुनद्वारा कौरवोंके लिये संदेश देना, संजयका हस्तिनापुर जा धृतराष्ट्रसे मिलकर उन्हें युधिष्ठिरका कुशल-समाचार कहकर धृतराष्ट्रके कार्यकी निन्दा करना वैशम्पायन उवाच (धर्मराजस्य तु वच: श्रुत्वा पार्थो धनंजय: । उवाच संजयं तत्र वासुदेवस्य शृण्वतः ।।
vaiśampāyana uvāca | dharmarājasya tu vacaḥ śrutvā pārtho dhanañjayaḥ | uvāca sañjayaṃ tatra vāsudevasya śṛṇvataḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ครั้นได้ฟังวาจาของธรรมราชยุธิษฐิระแล้ว ปารถธนัญชัย (อรชุน) ก็กล่าวแก่สัญชัย ณ ที่นั้น โดยมีวาสุเทวะ (พระกฤษณะ) ทรงสดับอยู่ อรชุนกล่าวว่า “สัญชัยเอ๋ย จงไปพบปิตามหะภีษมะผู้เป็นโอรสแห่งศานตนุ และธฤตราษฏระ ทั้งท่านโทรณะพร้อมบุตร มหาราชศัลยะ และบาหลีกะ วิกัรณะ โสมทัตตะ ศกุนิผู้เป็นบุตรสุบาละ วิวิงศติ จิตรเสน ชยัตเสน และภคทัตตะ วีรบุรุษผู้เลิศในกิจแห่งสงคราม รวมทั้งเหล่ากุรุอื่น ๆ ที่อยู่ ณ ที่นั้น เหล่าราชาและผู้ครองแผ่นดินซึ่งมาชุมนุมด้วยความใคร่ศึก และเหล่าวีรชนแห่งแคว้นสินธุซึ่งธารตราษฏระได้เรียกมารวมไว้—จงกล่าวข่าวสวัสดีและคำคำนับตามสมควรแทนเรา แล้วในท่ามกลางสภาราชา จงกล่าวสารของเราแก่ทุรโยธนะ ผู้เป็นหัวหน้าผู้กระทำบาปทั้งปวง” ไวศัมปายนะกล่าวว่า เมื่ออนุญาตให้สัญชัยออกเดินทางแล้ว ปารถก็กล่าวถ้อยคำอันมีทั้งอรรถและธรรม เป็นถ้อยคำที่ยังความยินดีแก่พวกพ้อง และทำให้บุตรของธฤตราษฏระหวั่นหวาด สัญชัยรับบัญชาแล้วกล่าวว่า “เป็นดังนั้น” และน้อมรับไว้เหนือเศียร จากนั้นจึงขอลาจากปาณฑพอื่น ๆ และจากเกศวะผู้ทรงเกียรติ ครั้นได้รับอนุญาตแล้ว สัญชัยก็ออกเดินทาง เพื่อไปปฏิบัติตามกิจอันพึงกระทำต่อมหาตมะธฤตราษฏระ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Speech and action should be rooted in dharma and delivered with accountability: Arjuna speaks after hearing Yudhiṣṭhira’s righteous counsel, and he speaks in Kṛṣṇa’s presence—signaling that political messaging must be ethically grounded and open to moral scrutiny.
After listening to Yudhiṣṭhira, Arjuna begins addressing Sañjaya, who will serve as a messenger to the Kaurava side. Kṛṣṇa is present and listening, framing the forthcoming message as part of the pre-war diplomatic exchange in Udyoga Parva.