Shloka 40
अध्याय २९ — वासुदेव–संजय संवादः
Karma, Varṇa-Dharma, and the Ethics of Governance
कच्चिद् वृत्तिं वर्तते वै पुराणीं कच्चिद् भोगान् धार्तराष्ट्रो ददाति । अंगहीनान् कृपणान् वामनान् वा यानानृशंस्यो धृतराष्ट्रो बिभर्ति
kaccid vṛttiṁ vartate vai purāṇīṁ kaccid bhogān dhārtarāṣṭro dadāti | aṅgahīnān kṛpaṇān vāmanān vā yānānṛśaṁsyo dhṛtarāṣṭro bibharti ||
ยุธิษฐิระตรัสว่า “ธรรมเนียมเลี้ยงชีพเก่าแก่ของพวกเขายังดำรงอยู่หรือไม่? ธารตราษฏระ (ทุรโยธนะ) ยังจัดสรรปัจจัยยังชีพและสิ่งจำเป็นให้เขาหรือ? และผู้ที่ธฤตราษฏระเลี้ยงดูด้วยความเมตตา—ผู้พิการ ผู้ยากไร้ หรือผู้ร่างเล็ก—ทุรโยธนะได้มอบเสบียงสำหรับการอุปการะของเขาเหล่านั้นหรือไม่?”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights rājadharma: a ruler (and the ruling house) must ensure the livelihood and support of vulnerable dependents—especially those sustained by the king’s compassion. Ethical governance is measured not only by power but by continued, traditional provision and humane care.
In Udyoga Parva’s diplomatic context, Yudhiṣṭhira asks after the Kuru court’s welfare and moral conduct. He specifically inquires whether Duryodhana provides ongoing maintenance and supplies to those whom Dhṛtarāṣṭra compassionately supports—testing the ethical state of the kingdom amid rising conflict.