Shloka 5
अध्याय २६ — युद्ध-निन्दा, काम-दोष, तथा धार्तराष्ट्र-नीति-विश्लेषण
War-aversion, Desire as a Policy Fault, and Analysis of Dhṛtarāṣṭra’s Governance
निबन्धनी हार्थतृष्णेह पार्थ तामिच्छतां बाध्यते धर्म एव । धर्म तु यः प्रवृणीते स बुद्ध: कामे गृध्नो हीयते<र्थानुरोधात्
sañjaya uvāca | nibandhanī hārthatṛṣṇeha pārtha tām icchatāṃ bādhyate dharma eva | dharmaṃ tu yaḥ pravṛṇīte sa buddhaḥ kāme gṛdhno hīyate 'rthānurodhāt |
สัญชัยกล่าวว่า “โอ้ ปารถะ ในโลกนี้เอง ความกระหายใคร่ทรัพย์คือพันธนาการแท้จริง ผู้ใดไล่ล่ามัน ธรรมะย่อมถูกกดทับและร่อยหรอ แต่ผู้ใดเลือกธรรมะ ผู้นั้นแลเป็นบัณฑิตแท้; ผู้โลภในกามสุขย่อมเสื่อม เพราะความยึดติดในลาภพาให้ห่างจากความชอบธรรม”
संजय उवाच
Educational Q&A
Craving for wealth is portrayed as a primary cause of bondage: it suppresses dharma. True wisdom lies in choosing dharma over material gain and pleasure, because greed for enjoyment—driven by concern for profit—leads to moral decline.
Sanjaya addresses Partha (Arjuna) with a reflective moral observation relevant to the impending conflict: he frames the ethical danger of letting the pursuit of wealth and pleasure override righteous conduct, underscoring the need to prioritize dharma amid political and personal pressures.