Shloka 376
भीष्म–जामदग्न्यसंवादः (Amba-prasaṅga and Kurukṣetra Dvandva Declaration) / Bhishma–Jamadagnya Dialogue
गरुद्धिजातिर्धर्मात्मा यदेवं पीडित: शरै: । राजन! उस समय शोकके वेगसे व्याकुल हो मैं बार-बार इस प्रकार कहने लगा --'अहो! मुझ क्षत्रियने यह बड़ा भारी पाप कर डाला
garuḍdhijātir dharmātmā yadevaṁ pīḍitaḥ śaraiḥ | rājan! tadā śokavegena vyākulo'haṁ punaḥ punaḥ evam uktavān— “aho! mayā kṣatriyeṇa mahāpāpaṁ kṛtam, yat dharmātmānaṁ brāhmaṇa-guruṁ caiva evaṁ śaraiḥ pīḍitam” |
พระรามะกล่าวว่า: “เมื่อท่านผู้ทรงธรรม ผู้กำเนิดจากสายวงศ์แห่งครุฑ ถูกลูกศรทรมานดังนี้ โอ พระราชา ข้าพเจ้าถูกกระแสโศกพัดพาให้สับสน และกล่าวซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า ‘อนิจจา! เราเป็นกษัตริย์แท้ ๆ กลับก่อบาปหนัก ที่ได้ทำให้พราหมณ์ผู้ทรงธรรมซึ่งเป็นอาจารย์ของเราต้องระทมด้วยศรเช่นนี้’”
राम उवाच
Educational Q&A
Even in a kṣatriya context where weapons are used, harming a righteous brāhmaṇa teacher is presented as a grave ethical transgression; the verse foregrounds remorse and the primacy of dharma and reverence to the guru over martial impulse.
Rāma addresses a king and recalls a moment when a righteous figure (described as of Garuḍa’s lineage) was struck and pained by arrows; seized by grief, Rāma repeatedly laments that he has committed a great sin by wounding his brāhmaṇa preceptor.