Shloka 10
एते प्रमाणं भवत उताहो नेति वासव । नहुषो नेति तानाह तमसा मूढचेतन:,विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ इन्द्र! उस समय उन महर्षियोंने नहुषसे एक संदेह पूछा--* देवेन्द्र! गौओंके प्रोक्षणके विषयमें जो ये मन्त्र वेदमें बताये गये हैं, इन्हें आप प्रामाणिक मानते हैं या नहीं।” नहुषकी बुद्धि तमोमय अज्ञानके कारण किंकर्तव्यविमूढ़ हो रही थी। उसने महर्षियोंको उत्तर देते हुए कहा--“मैं इन वेदमन्त्रोंको प्रमाण नहीं मानता”
ete pramāṇaṃ bhavata utāho neti vāsava | nahuṣo neti tān āha tamasā mūḍha-cetanaḥ ||
ศัลยะกล่าวว่า—เหล่าฤๅษีถามว่า “โอ วาสวะ (อินทร์)! มนตร์เวทที่บัญญัติไว้เพื่อการโปรกษณะแก่โค (การประพรมชำระ) เหล่านี้ ท่านยอมรับว่าเป็นหลักฐานอันศักดิ์สิทธิ์หรือไม่?” นหุษะผู้มีจิตถูกความมืด (ตมัส) ครอบงำ ตอบว่า “ไม่”; ด้วยประการฉะนี้เขาจึงปฏิเสธอำนาจแห่งมนตร์พระเวท.
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse warns that when a person—especially a ruler—falls into tamas (spiritual and moral ignorance), he may reject pramāṇa (legitimate authority such as Vedic injunctions). Such denial of sacred and ethical norms signals a collapse of dharma and becomes a cause of downfall.
Sages question Nahuṣa (addressed as Vāsava/Indra due to his assumed position) about whether he accepts certain Vedic mantras as authoritative. Nahuṣa, mentally clouded by tamas, answers ‘no,’ explicitly refusing their authority.