Shloka 156
Bhīṣma’s Appraisal of Pāṇḍava-Alliance Warriors (Śikhaṇḍin, Dhṛṣṭadyumna, and Allied Kings)
ते स्मरन्तश्न संग्रामे चरिष्यन्ति च रुद्रवत् । द्यूतक्रीड़ाके समय द्रौपदीको जो महान् क्लेश दिया गया और पाण्डवोंके प्रति कठोर बातें सुनायी गयीं, उन सबको याद करके वे संग्रामभूमिमें रुद्रके समान विचरेंगे
te smarantas tu saṅgrāme cariṣyanti ca rudravat | dyūtakrīḍā-kāle draupadyā mahān kleśo yaḥ pradattaḥ pāṇḍavān prati ca kaṭhorāṇi vacāṃsi śrāvitāni tāni sarvāṇi smṛtvā te raṇabhūmau rudrasamaṃ vicariṣyanti |
เมื่ออยู่ท่ามกลางศึก พวกเขาจะระลึกถึงเรื่องเหล่านั้นแล้วเคลื่อนไปดุจพระรุทระ. เมื่อรำลึกถึงความอัปยศและความทุกข์ใหญ่หลวงที่กระทำต่อเทวีเทราปทีในคราวเล่นสกากับถ้อยคำอันแข็งกร้าวที่สาดใส่ปาณฑพ พวกเขาจะท่องไปในสนามรบประหนึ่งรุทระ ก่อการทำลายล้าง.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Unaddressed injustice—especially public humiliation and cruel speech—becomes a powerful moral fuel for conflict; Bhishma highlights how remembrance of adharma can harden resolve and unleash fierce, Rudra-like action in war.
Bhishma explains that, as the war approaches, the warriors (especially the Pandavas and their side) will recall the wrongs done during the dice-game—Draupadi’s suffering and the insults to the Pandavas—and, stirred by that memory, will fight with terrifying intensity on the battlefield.