Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

भीष्मकृतः पाण्डवपक्ष-महारथ-प्रशंसा

Bhishma’s appraisal of Pandava-aligned chariot-warriors

रणे रणे5भिमानी च विमुखश्चापि दृश्यते । घृणी कर्ण: प्रमादी च तेन मे<र्थरथो मत:,“यह प्रत्येक युद्धमें घमंड तो बहुत दिखाता है; परंतु वहाँसे भागता ही देखा जाता है। कर्ण दयालु और प्रमादी है। इसलिये मेरी रायमें भी यह अर्धरथी ही है'

raṇe raṇe ’bhimānī ca vimukhaś cāpi dṛśyate | ghṛṇī karṇaḥ pramādī ca tena me ’rdharatho mataḥ ||

ในศึกแล้วศึกเล่า เขาแสดงความทะนงตนยิ่งนัก แต่ก็ปรากฏว่าเคยผินหน้าหนีจากการรบด้วย กรรณะมีเมตตา ทว่าเผลอพลาดด้วยความประมาทอยู่เสมอ เพราะฉะนั้นตามความเห็นของเรา เขาเป็นเพียง ‘อรรธรถะ’ นักรบชั้นกลางเท่านั้น

रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
अभिमानीproud, arrogant
अभिमानी:
Karta
TypeAdjective
Rootअभिमानिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
विमुखःturning away, retreating
विमुखः:
Karta
TypeAdjective
Rootविमुख
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
दृश्यतेis seen, appears
दृश्यते:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, Atmanepada (Passive sense), Third, Singular
घृणीcompassionate, merciful
घृणी:
Karta
TypeAdjective
Rootघृणिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रमादीcareless, negligent
प्रमादी:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रमादिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तेनtherefore, by that (reason)
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
मेof me, my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
अर्धरथःa half-charioteer (middling warrior-class)
अर्धरथः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्धरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
मतःis considered, is thought
मतः:
TypeVerb
Rootमन्
FormPast passive participle (kta), Masculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
K
Karna
B
battle (raṇa)

Educational Q&A

Bhīṣma highlights that martial worth is not measured by boastfulness alone: pride without steadfastness in danger, and compassion without disciplined judgment, can diminish a warrior’s effectiveness and reliability.

During the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Bhīṣma evaluates leading fighters. Here he gives his candid appraisal of Karṇa, noting repeated displays of arrogance alongside retreat, and concludes that Karṇa does not merit the highest warrior classification.