Shloka 8
Bhīṣma’s Appraisal of Kaurava Champions (भीष्मकृतः रथिनां गुणनिरूपणम्)
सेनाकर्मण्यभिज्ञो5स्मि व्यूहेषु विविधेषु च । कर्म कारयितुं चैव भृतानप्यभृतांस्तथा
senākarmāṇy abhijño 'smi vyūheṣu vividheṣu ca | karma kārayituṃ caiva bhṛtān apy abhṛtāṃs tathā ||
ข้าชำนาญในกิจทั้งปวงอันเกี่ยวกับกองทัพ และเชี่ยวชาญในการจัดวางกระบวนทัพหลากหลายแบบ อีกทั้งรู้วิธีมอบหมายและให้ปฏิบัติหน้าที่อันควรแก่ไพร่พลทั้งหลาย—ไม่ว่าทหารรับเงินเดือนหรือมิตรสหายผู้มาช่วยโดยมิรับค่าจ้าง—ให้กองทัพดำเนินไปอย่างมีระเบียบวินัย.
संजय उवाच
Educational Q&A
Competence in leadership includes both technical knowledge (army operations and formations) and ethical-administrative skill: assigning appropriate duties to all personnel—paid or allied—so that collective action remains orderly and effective.
Sañjaya presents his qualifications in military organization—claiming expertise in army work, formation-building, and in directing different categories of troops—within the broader Udyoga Parva context of mobilization and preparation for war.