Previous Verse
Next Verse

Shloka 106

उलूकदूतवाक्यम् / Ulūka’s Message to the Pāṇḍavas

रुक्मिण्या हरणं वीरो वासुदेवेन धीमता । यह वही वीर रुक्मी था, जो अपने बाहुबलके घमंडमें आकर पहले परम बुद्धिमान्‌ भगवान्‌ श्रीकृष्णके द्वारा किये गये रुक्मिणीके अपहरणको नहीं सह सका था

rukmiṇyā haraṇaṃ vīro vāsudevena dhīmatā |

เขานั่นเองคือวีรบุรุษรุกมี ผู้ถูกความทะนงในกำลังแขนของตนครอบงำ จึงมิอาจทนต่อการที่วาสุเทพผู้ทรงปรีชา (ศรีกฤษณะ) พารุกมินีไปได้

रुक्मिण्याःof Rukmiṇī
रुक्मिण्याः:
Karma
TypeNoun
Rootरुक्मिणी
FormFeminine, Genitive, Singular
हरणम्abduction/carrying off
हरणम्:
Karta
TypeNoun
Rootहरण
FormNeuter, Nominative, Singular
वीरःthe hero/warrior
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
वासुदेवेनby Vāsudeva (Kṛṣṇa)
वासुदेवेन:
Karana
TypeNoun
Rootवासुदेव
FormMasculine, Instrumental, Singular
धीमताby the wise/intelligent one
धीमता:
Karana
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Instrumental, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
R
Rukmiṇī
V
Vāsudeva (Śrī Kṛṣṇa)
R
Rukmī

Educational Q&A

Unchecked pride in one’s strength and status can turn a perceived insult into enduring hostility; wisdom and dharma require mastery over ego and resentment.

The narrator recalls that Rukmī, Rukmiṇī’s brother, remained unable to tolerate Kṛṣṇa (Vāsudeva) taking Rukmiṇī away; this background explains his antagonism and the ethical tension around honor and retaliation.