Shloka 27
धृतराष्ट्रस्य वंशोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Dynastic Counsel on Legitimate Rule
पाण्डवानां कुरूणां च राज्ञाममिततेजसाम् । विररामैवमुक्त्वा तु विदुरो दीनमानस: । प्रध्यायमान: स तदा नि: श्वसंश्व॒ पुन: पुन:,नृपश्रेष्ठ! प्रसन्न होइये। पाण्डवों, कौरवों तथा अमिततेजस्वी राजाओंका महान् विनाश दृष्टिगोचर हो रहा है। ऐसा कहकर दीनचित्त विदुरजी चुप हो गये और विशेष चिन्तामें मग्न होकर उस समय बार-बार लंबी साँसें खींचने लगे
pāṇḍavānāṃ kurūṇāṃ ca rājñām amit-tejasām | virarāmaivam uktvā tu viduro dīna-mānasaḥ | pradhyāyamānaḥ sa tadā niḥśvasaṃś ca punaḥ punaḥ ||
วิทุระผู้มีใจหม่นหมองกล่าวดังนั้นแล้วก็สงบนิ่งลง ครั้นจมอยู่ในภาวนาคิด เขาถอนลมหายใจยาวครั้งแล้วครั้งเล่า เพราะต่อหน้าต่อตาเขาเห็นมหาวินาศที่กำลังคืบคลานมาสู่ปาณฑพ เหล่ากุรุ และบรรดากษัตริย์ผู้ทรงเดชานุภาพหาประมาณมิได้.
विदुर उवाच
Educational Q&A
When righteous counsel is disregarded and pride hardens into policy, the result is not a ‘victory’ but a shared catastrophe. Vidura’s silence and repeated sighs dramatize the moral weight of foreseen adharma: wisdom may warn, yet grief follows when leaders refuse restraint.
Vidura has delivered a grave warning about the impending ruin involving the Pāṇḍavas, the Kurus, and powerful allied kings. After speaking, he becomes silent, sinks into troubled contemplation, and repeatedly sighs—signaling that he perceives the near-inevitability of war and mass destruction.