Shloka 11
Udyoga Parva 142: Vidura’s warning to Kuntī and Kuntī’s resolve to meet Karṇa
Gaṅgātīra encounter begins
सोमस्य लक्ष्म व्यावृत्तं राहुररकमुपैति च । दिवश्लोल्का: पतन्त्येता: सनिर्घाता: सकम्पना:
somasya lakṣma vyāvṛttaṃ rāhur arkam upaiti ca | divaś colkāḥ patanty etāḥ sanirghātāḥ sakampanāḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า “รอยมลทินบนดวงจันทร์ดูประหนึ่งเคลื่อนเปลี่ยนไป และราหูกำลังเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ จากฟากฟ้าอุกกาบาตตกลงมา มีเสียงครืนครั่นดุจอสนีบาต และแผ่นดินแลดูสั่นสะเทือน”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames extraordinary celestial and terrestrial disturbances as moral-cosmic warnings: when rulers and communities move toward adharma and unjust war, nature itself is described as signaling impending collective suffering and the need for restraint and right counsel.
Sañjaya reports ominous portents—changes in the Moon’s mark, Rāhu nearing the Sun (eclipse imagery), meteors falling, thunderous sounds, and trembling of the earth—heightening the sense that the political crisis is nearing a disastrous war.