Shloka 9
उद्योगपर्व — अध्याय १२५: दुर्योधनस्य प्रत्युत्तरम्
Duryodhana’s Reply in the Kuru Assembly
कृतास्त्रा: क्षिप्रमस्यन्तस्तावच्छाम्यतु वैशसम् । “नकुल
Vaiśampāyana uvāca: kṛtāstrāḥ kṣipram asyantas tāvac chāmyatu vaiśasam | “Nakula, Sahadeva, Drupadaputra Dhṛṣṭadyumna, Virāṭa, Śikhaṇḍī tathā Śiśupālaputra Dhṛṣṭaketu—ye astravidyāyāṃ nipuṇā mahān vīrāḥ kavacaṃ dhārayitvā mahāsāgareṣu grāhā iva tava senāyāḥ antar yāvat praviśanti, tāvat eṣa janasaṃhārasaṅkalpaḥ śāntaḥ bhavitum arhati || yāvan na sukumāreṣu śarīreṣu mahīkṣitām …”
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “จงระงับความคลั่งแห่งการสังหารไว้ก่อน ตราบใดที่เหล่านักรบผู้ชำนาญอาวุธยังเร่งระดมศัสตราอยู่ นกุล สหเทวะ ธฤษฏทยุมนะโอรสทฺรุปทะ วิราฏะ ศิขัณฑี และธฤษฏเกตุโอรสไศศุปาล—มหาวีรผู้สวมเกราะ เชี่ยวชาญวิชาอาวุธ—จะพุ่งเข้าสู่กองทัพของท่านดุจกราหะลงสู่มหาสมุทร จนกว่าพวกเขาจะเจาะเข้ากลางแถวรบของท่าน ความตั้งใจจะฆ่าล้างจึงควรถูกกดไว้—ก่อนที่กายอันบอบบางของเหล่ากษัตริย์จะล้มลง”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid inevitable war, the text foregrounds restraint: the ‘resolve for mass slaughter’ should be checked, and violence should not become indiscriminate. Martial skill and valor are acknowledged, but ethical control over rage and escalation is urged—especially before vulnerable bodies are destroyed.
Vaiśampāyana reports a warning/counsel in a warlike setting: renowned, armor-clad heroes—Nakula, Sahadeva, Dhṛṣṭadyumna, Virāṭa, Śikhaṇḍin, and Dhṛṣṭaketu—are described as about to penetrate the enemy host like crocodiles entering the sea. Until that decisive engagement, the speaker urges that the impulse toward wholesale killing be calmed.