Shloka 22
धन-निरुक्ति तथा गालवस्य गुरुदक्षिणा-प्रसङ्गः
Etymology of Wealth and the Gurudakṣiṇā Predicament of Gālava
सुपर्णो5थाब्रवीद् दीनं गालवं भृशदु:खितम् । प्रत्यक्ष खल्चिदानीं मे विश्वामित्रो यदुक्तवान्
suparṇo ’thābravīd dīnaṃ gālavaṃ bhṛśa-duḥkhitam | pratyakṣaṃ khalv idānīṃ me viśvāmitro yad uktavān, tad-anantaraṃ dīnaṃ atyanta-duḥkhitaṃ gālavaṃ munim suparṇo ’bravīt— “dvija-śreṣṭha gālava! viśvāmitreṇa mama pratyakṣaṃ yat kiñcid uktam, āgaccha, tad-viṣaye vayam ubhau mantrayāvahe. tvaṃ gurave sarva-dhanaṃ acchādayitvā vinā na niścalo bhavitum arhasi.”
นารทกล่าวว่า—แล้วสุปัรณะ (ครุฑ) ผู้ประเสริฐในหมู่นก ได้กล่าวแก่กาลวะผู้สิ้นเรี่ยวแรงและท่วมท้นด้วยความโศกว่า “ถ้อยคำที่วิศวามิตรกล่าวแก่เราต่อหน้า บัดนี้แจ่มชัดแล้ว มาเถิด—เราสองจักปรึกษากันในเรื่องนั้น โอ กาลวะผู้เลิศในหมู่ทวิชะ ท่านไม่ควรนั่งอยู่อย่างวางใจ จนกว่าจะชำระสิ่งที่พึงถวายแก่ครูให้ครบถ้วน”
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the dharmic obligation of a disciple to honor the guru’s claim—especially the guru-dakṣiṇā—by not resting until the debt is fully discharged, and it also highlights the value of seeking wise counsel when facing a difficult duty.
Galava is distressed about fulfilling Visvamitra’s demand. Garuda addresses him compassionately, notes that Visvamitra’s words were spoken directly in his presence, and proposes that the two of them deliberate together on how Galava can complete the payment owed to his teacher.