Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Udyoga Parva, Adhyaya 104: Nārada on Suhṛt and Nirbandha; the Viśvāmitra–Gālava Exemplum Begins

ततः स भगवांस्तस्य स्कन्‍्धे बाहुं समासजत्‌ । निपपात स भारार्तों विह्नलो नष्टचेतन:,इतना कहकर भगवान्‌ विष्णुने गरुड़के कंधेपर अपनी दाहिनी बाँह रख दी। उसके बोझसे पीड़ित एवं विह्नल होकर गरुड़ गिर पड़े। उनकी चेतना भी नष्ट-सी हो गयी

tataḥ sa bhagavāṁs tasya skandhe bāhuṁ samāsajat | nipapāta sa bhārārto vihvalo naṣṭacetanaḥ ||

ครั้นตรัสดังนั้นแล้ว พระผู้เป็นเจ้า วิษณุทรงวางพระกรขวาลงบนบ่าของครุฑ ด้วยน้ำหนักนั้น ครุฑผู้ทุกข์ระทมและตระหนกก็ทรุดล้มลง สติสัมปชัญญะราวกับดับวูบไป

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him / his
तस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
स्कन्धेon (the) shoulder
स्कन्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्कन्ध
FormMasculine, Locative, Singular
बाहुम्arm
बाहुम्:
Karma
TypeNoun
Rootबाहु
FormMasculine, Accusative, Singular
समासजत्placed/laid (upon), attached
समासजत्:
TypeVerb
Rootसम् + आसञ्ज्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
निपपातfell down
निपपात:
TypeVerb
Rootनि + पत्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
सःhe (Garuḍa)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भारार्तःafflicted by the burden
भारार्तः:
TypeAdjective
Rootभार + आर्त
FormMasculine, Nominative, Singular
विह्वलःbewildered, distressed
विह्वलः:
TypeAdjective
Rootविह्वल
FormMasculine, Nominative, Singular
नष्टचेतनःas if unconscious / with lost consciousness
नष्टचेतनः:
TypeAdjective
Rootनष्ट + चेतन
FormMasculine, Nominative, Singular

कण्व उवाच

B
bhagavān (Viṣṇu)
G
Garuḍa