Shloka 12

कण्व उवाच स तु दीन: प्रद्ृष्ट श्न प्राह नारदमार्यक:,कण्व मुनि कहते हैं--कुरुनन्दन! तब नागराज आर्यक प्रसन्न होकर दीनभावसे बोले --

kaṇva uvāca | sa tu dīnaḥ pradṛṣṭaḥ śan prāha nāradam āryakaḥ |

กัณวะฤๅษีกล่าวว่า “ครั้นแล้ว อารยกะ เจ้าแห่งนาค แม้มีใจอ่อนน้อม ก็ทอดมองนารทด้วยความสงบ และกล่าวถ้อยคำอย่างสำรวม”

कण्वःKanva
कण्वः:
Karta
TypeNoun
Rootकण्व
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
दीनःdejected, humble
दीनः:
Karta
TypeAdjective
Rootदीन
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रदृष्टःseen/observed; (as read) clearly seen
प्रदृष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रदृष्ट
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राहsaid/spoke
प्राह:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect, Third, Singular
नारदम्Narada
नारदम्:
Karma
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Accusative, Singular
आर्यकःAryaka (name)
आर्यकः:
Karta
TypeNoun
Rootआर्यक
FormMasculine, Nominative, Singular

कण्व उवाच

कण्व (Kaṇva)
नारद (Nārada)
आर्यक (Āryaka, Nāgarāja)

Educational Q&A

The verse highlights ethical speech and humility: even a powerful ruler (Āryaka) approaches dialogue with restraint and a subdued demeanor, suggesting that righteous counsel and resolution begin with self-control and respectful address.

Kaṇva narrates that Āryaka, the Nāga king, looks toward Nārada and begins to speak calmly, setting up a forthcoming exchange in which Nārada’s role as sage-messenger becomes central.