Shloka 69
आश्चमेधिकमासाद्य भोजन सार्वकामिकम् | शान्तिपर्वमें भी ब्राह्मणोंको हविष्य भोजन कराये। आश्वमेधिकपर्वमें पहुँचनेपर सबकी रुचिके अनुकूल उत्तम भोजन दे ।। ६८ ह ।। तथा<<श्रमनिवासे तु हविष्यं भोजयेद् द्विजान्
aśvamedhikam āsādya bhojanaṃ sārvakāmikam | śāntiparvaṇi brāhmaṇān haviṣyabhojanaṃ kārayet | aśvamedhikaparvaṇi prāpte sarvasya rucy-anukūlam uttamaṃ bhojanaṃ dadyāt || tathā śramanivāse tu haviṣyaṃ bhojayet dvijān ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า— ครั้นถึงอัศวเมธปัรวะแล้ว พึงจัดภัตตาหารที่สนองความปรารถนาอันชอบธรรมของทุกคน ในศานติปัรวะ พึงเลี้ยงพราหมณ์ด้วย “หวิษยะ” คืออาหารบริสุทธิ์แห่งยัญพิธี และเมื่อถึงอัศวเมธปัรวะ พึงมอบภัตตาหารอันประณีตให้เหมาะแก่รสนิยมของแต่ละคน อีกทั้ง ณ ที่พักของผู้เหน็ดเหนื่อย พึงเลี้ยงทวิชะด้วยหวิษยะเช่นกัน
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches dharmic hospitality: feed Brahmins and guests with pure, sanctified food (haviṣya) and, more broadly, offer excellent भोजन suited to each person’s taste—generosity guided by purity, respect, and consideration.
Vaiśampāyana is describing prescriptive conduct connected with different parvans/contexts: in the Śānti-parvan one arranges haviṣya-feeding for Brahmins; in the Aśvamedha-related context one provides superior meals pleasing to all; and at a rest-house one again feeds dvijas with haviṣya.