Shloka 25
Svargārohaṇa-parva Adhyāya 5 — Karmaphala-Nirdeśa and Phalāśruti (कर्मफलनिर्देशः फलश्रुतिश्च)
वे जो नारायण नामसे प्रसिद्ध सनातन देवाधिदेव हैं उन्हींके अंश वसुदेवनन्दन श्रीकृष्ण थे, जो अवतारका कार्य पूरा करके पुन: अपने स्वरूपमें प्रविष्ट हो गये ।।
ṣoḍaśa strīsahasrāṇi vāsudevaparigrahaḥ | amajjantāḥ sarasvatyāṃ kālena janamejaya ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “โอ้ชนเมชยะ พระศรีกฤษณะ ผู้เป็นโอรสแห่งวสุเทวะนั้น เป็นอังศะของพระนารายณ์ ผู้เป็นเทวาธิเทพอันเป็นนิรันดร์ ครั้นทรงบำเพ็ญกิจแห่งอวตารให้สำเร็จแล้ว ก็เสด็จกลับเข้าสู่สภาวะเดิมของพระองค์เอง ต่อมาเมื่อกาลล่วงไป เหล่าสตรีหนึ่งหมื่นหกพันผู้เป็นชายาของวาสุเทวะ ครั้นได้โอกาสก็พากันกระโจนลงสู่แม่น้ำสรัสวตี และปลิดชีพตน ณ ที่นั้น”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the power of Kāla (time) and impermanence: once the divine mission is complete and the Lord withdraws, worldly bonds and supports dissolve, and human lives—overwhelmed by loss and circumstance—move toward an inevitable end. It frames the episode as part of cosmic closure rather than triumph or blame.
After Śrī Kṛṣṇa’s departure from the world, his sixteen thousand women (his household/consorts) later plunge into the Sarasvatī river and die. Vaiśampāyana narrates this to King Janamejaya as one of the final unravelings that follow the end of the Yādava era and the completion of Kṛṣṇa’s avatāra-work.